Betere mensen? Over technologische mensverbetering in de 21e eeuw

3 november 2017, 13:00 - 17:00 | Academiegebouw, Utrecht, Domplein 29, Belle van Zuylenzaal. | De Vereniging van Ethici in Nederland

De Vereniging van Ethici in Nederland (VvEN) nodigt geïnteresseerden uit voor haar vijfde ethische toekomstverkenning op vrijdag 3 november 2017 van 13.30-17.30 in de Belle van Zuylenzaal van het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht, Domplein 29, Utrecht.

Sprekers zijn:

Commentaren:

PROGRAMMA

Dagvoorzitter: Thomas Mertens (hoogleraar Rechtsfilosofie, Radboud Universiteit)

13.00-13.30 Welkom met koffie
13.30-13.40 Inleiding Jan Vorstenbosch (voorzitter VvEN)
13.40-14.05 Lezing Bas Heijne
14.05-14.30 Lezing Maartje Schermer
14.30-14.55 Lezing René ten Bos
14.55-15.15 Pauze
15.15-15.35 Commentaar Erik Borgman
15.35-15.55 Commentaar Ignaas Devisch
15.55-17.00 Paneldiscussie met het publiek
17.00-18.00 Afsluitende borrel

Meer informatie? Volg:
https://verenigingvanethici.wordpress.com/
https://www.facebook.com/VvEN-Vereniging-van-Ethici-in-Nederland-651941998280539/

Toelichting op het thema:
“Er is niet zo heel veel uniek aan mij, behalve mijn genetische code en wat er tussen mijn oren zit. De rest is vervangbaar. En we weten hoe het moet.” Aan het woord is de Nederlandse geneticus en arts Hans Clevers. Hij programmeert stamcellen om kapotte organen te herstellen. Binnenkort, voorspelt Clevers, weten we precies hoe het lichaam zichzelf opbouwt en in stand houdt en kan ieder orgaan met functieverlies worden gerepareerd, waarschijnlijk met eigen cellen. Er kunnen dan zelfs verjongingseffecten worden gecreëerd, zodat ieder van ons desgewenst kan terugkeren naar zijn eigen ideale performance. Binnenkort zullen we met behulp van precisiegenetica ook ons genoom kunnen bewerken: fouten verwijderen, betere stukken inplakken en nieuwe DNA-codes schrijven. Zo kunnen dan bijvoorbeeld erfelijke ziektes al achter de tekentafel worden geweerd. En wanneer alle nare ziektes enigszins beheersbaar zijn gebleken, komen volgende uitdagingen in het verschiet: een leven zonder vervaldatum (onsterfelijkheid), een leven van permanent geluk, of een mensenleven dat door het upgraden van lichaam en geest versmelt met de anorganische wereld.

Maar ook wat bij Clevers nu nog ‘tussen de oren zit’ en ons uniek maakt, zou in de loop van de 21ste eeuw wel eens sterk kunnen veranderen en volgens sommigen beter worden. Want wat gebeurt er met ons unieke, dierbare zelf dat vrijelijk zijn levenswandel kiest, wanneer we erachter komen dat we om allerlei redenen beter kunnen luisteren naar de geweldige algoritmen van bijvoorbeeld Google en Facebook? Deze niet-bewuste, hyperintelligente algoritmen weten namelijk precies hoe we denken, hoe we ons voelen en wat we het beste kunnen kiezen; zij zullen ons straks mogelijk beter kennen dan we onszelf kennen. Daarvoor moeten we dan wel de nodige data aanleveren, maar daar zijn we intussen al volop mee in de weer. Wordt daarsdoor het vrije, autonome individu niet hand over hand gemaakt tot een design product? En stel nu eens, zo houdt de Israëlische historicus Harari ons in zijn bestseller Homo deus voor, dat die algoritmen, die zijn geschreven door gigantische teams en waarvan niemand het geheel nog kan doorgronden, zich zelfstandig en zelfcorrigerend gaan evolueren? Wat zou dat betekenen voor Homo sapiens?

De vloed aan nieuwe data en technische mogelijkheden is overweldigend; het lijkt erop dat de menselijke schildpad de technologische haas nauwelijks kan bijbenen. Volgens sommige wetenschappers zijn ethische discussies over dit soort nieuwe mensverbeteringstechnieken volstrekt zinloos. Wanneer mensen iets graag willen en de wetenschap maakt het mogelijk, dan gebeurt het gewoon, ongeacht wat ethici daarvan vinden. Natuurlijk roepen bepaalde technologische ontwikkelingen grote en belangrijke vragen op – daarin hebben ethici beslist gelijk – maar antwoorden geven ze niet. Ook de wetenschap kan die antwoorden niet geven, want dat moeten politiek en samenleving doen. In die samenleving echter wordt nauwelijks nog over mensverbetering gedebatteerd. Omdat technologische processen de politieke processen er keer op keer met gemak uitlopen, verliezen parlementen de controle. Dus, maar de schouders ophalen en het verder aan de markt overlaten? Voor anderen – en daar sluit de VvEN bij aan – is filosofie juist essentieel voor menselijke vooruitgang. Zij roepen op tot een betere ethiek om de grote vragen waarmee kennis en technologie ons confronteren, te beantwoorden. Want dat is waaraan behoefte is: originelere en avontuurlijkere filosofiebeoefening. Veel bestaande toegepaste ethiek is immers te weinig filosofisch en verworden tot een verwetenschappelijkte ethiek, tot een soort bureaucratische, begeleidende maatschappelijke-acceptatie-ethiek die toeziet op en adviseert over bestaande opinies en praktijken. Maar die kan natuurlijk niet leiden tot het antwoord op de prangende vraag: Wat staat ons te doen? Waar willen we met mens en planeet naartoe?

Het aantal deelnemers is gelimiteerd op 50.
Raadpleeg voor verdere informatie de website van de Vereniging van Ethici in Nederland (VvEN).

Aanmelden via: vorstenb@planet.nl, onder vermelding van affiliatie, vóór 15 oktober.

CEG gebruikt cookies voor het registreren van de bezoekers en voor het goed laten functioneren van de site Akkoord Liever niet